Katrinahof wordt herboren!

Kort na het afscheidsfeest volgt de verhuis. We hadden een schrijven rondgestuurd "Helpende handen gevraagd". Er kwam een overweldigend respons vanwege de ouders, medewerkenden en vrienden. Ieder volgens zijn mogelijkheden ging aan de slag, nadat alles goed georganiseerd was.
Zelfs de verhuiswagens kwamen gratis voor de deur, bemand met sterke vaders en grote broers. Ondertussen waren moeders en tantes onder de kordate leiding van "Moemoe Crabbé" aan het poetsen en schrobben in het nieuwe huis. Onvoorstelbaar was de inzet van zoveel vrijwilligers, 'n hart onder de riem voor ons allen. En niet alleen die ene dag van de verhuis, ook tijdens de vakantie werd hard gewerkt. Verbouwingswerken werden gedaan zowel in huis als in de tuin, waar het ronde ontmoetingscentrum werd gebouwd, een grote zandbak aangelegd en het voorste gedeelte betegeld. In huis werd een ruime lift geplaatst, waardoor alle verdiepingen gemakkelijk bereikbaar werden.
1 september 1963 start Katrinahof het nieuwe schooljaar aan de Mechelsesteenweg. Er zijn 100 leerlingen, zodat we nu recht hebben op een schoolhoofd zonder klas.
Mevrouw Compeers (Mevrouw Pompiers, zegden de leerlingen) begint als dusdanig haar nieuwe loopbaan. Na een tijdje inwerken en aanpassen wordt ze het hartelijke schoolhoofd dat graag bij de kinderen is, hen met moederlijke zorgen omringt en in elke klas kan inspringen, als het nodig is.
Dan krijgen we ook onze eerste onderwijzer, Guy Vandenbempt. In een gemengde school, vooral nu de kinderen ouder worden, mag het mannelijk element niet ontbreken. Guy, kersvers uit de Normaalschool staat zeer open voor de orthopedagogische leiding. Hij kan goed naar de kinderen luisteren teneinde daarop zijn lessen af te stemmen.
't Wordt een druk lste trimester. Het staat in het teken van het internationaal congres voor opvoeding en integratie van verstandelijk gehandicapten te Brussel.
Op een morgen gaat de telefoon. Mej. De Keersmaecker neemt op en zegt me lachend: "Juffrouw Heynen, de secretaris van Koningin Fabiola is aan de lijn." Ik antwoord ernstig: "Zeg, 'Keers' geen grapjes op de vroege morgen". Maar ze blijft aandringen om naar de telefoon te gaan. Inderdaad is het zo. De koningin, als Beschermvrouw van dit internationaal congres wenst zich daarop voor te bereiden. Ze wenst me op het kasteel te Laken te ontvangen, graag voorzien van documentatie, foto's en werkjes van de kinderen. Begin oktober ga ik naar Laken. De koningin is zeer geïnteresseerd, het wordt een aangenaam onderhoud. Ze wenst het meegebrachte materiaal verder te bestuderen, dus blijft het voorlopig op het kasteel.
Mevr. Dr. Portray, secretaresse van de Nationale Vereniging voor verstandelijk gehandicapten, vraagt of tijdens het congres bezoek mogelijk is. Ze vindt het een "must", dat de buitenlandse congressisten kennis zouden maken met Katrinahof, daar het toen een modelschool was in België. Zo wordt er met man en macht gewerkt aan de "finishing touch" van ons pas betrokken huis.
Op de eerste congresdag, waarop ik nog eens aan de koningin wordt voorgesteld, geef ik mijn voordracht over "Orthopedagogische methoden voor de kleuter", met gelijktijdig vertaling in 3 talen. De volgende congresdag kwamen de bezoekers per taalgroep: Frans, Duits en Engels van overal.
Mej. Van Daele gaf met haar leerlingen een plezierige muzikale sketch ten beste, welke veel bijval had. De bezoekers waren speciaal getroffen door de gemoedelijke familiale sfeer en het vele pedagogisch materiaal dat meestal zelf bedacht was en niet in de handel verkrijgbaar was. Naar aanleiding van dit congres kreeg achteraf Katrinahof veel bezoek, ook uit het buitenland. Ons gastenboek levert er nog het bewijs van. Omdat buitengewoon kleuteronderwijs nog weinig bekend was, werden we niet alleen in Vlaanderen en Wallonië, maar ook in het buitenland gevraagd om voordrachten te geven. Niet alleen in Nederland en Engeland, maar vooral in Duitsland, dat door de filosofie van Hitler erg ten achter was geraakt op het gebied van buitengewoon onderwijs.
We waren te gast op een internationaal congres bij Prof. Schomburg te Hannover en bij Prof. Bach in Heidelberg. In het tijdschrift "Gebenshilfe", van de Duitse Oudervereniging, verscheen ons artikel "Der Sonderkindergarten te Antwerpen", geïllustreerd met foto's. Het zou een stimulans zijn voor het oprichten van klasjes voor mentaal gehandicapte kleuters in Duitsland, omdat men daar ook overtuigd werd van de noodzakelijkheid van een vroegtijdige begeleiding. Zo had de uitstraling van Katrinahof ook in het buitenland plaats.

herboren 1In de zomer '64 op 8 juni wordt het nieuw Katrinahof plechtig ingehuldigd. Weer is het feest ...
Prof. D'Espallier als voorzitter van het Nationaal Verbond van Katholiek Buitengewoon Onderwijs houdt de feestrede bij deze nieuwe start. Hij dankt voor de unieke plaats die Katrinahof inneemt in het Bijzonder Onderwijs in dit land. Hij besluit met de wens dat nu de materiële beslommeringen achter de rug zijn, er meer tijd zal vrij komen voor het inwendig werk van wetenschappelijk doordenken van wat dient gedaan voor het welzijn van deze kinderen. We moeten werken in de geest van de caritas en in de geest van de wetenschap. Daarna komen de kinderen aan de beurt. Zij zouden met hun creatief muzikaal spel de officiële opening luister bijzetten. In de nieuw gebouwde rotonde in de tuin voerden ze met bijpassende muziek "Circus Katoff" op, nummertjes met beren, paardjes, acrobaten, clowns, zelfs een prima ballerina kwam er aan te pas. De kinderen speelden met veel overgave. Het was een primitieve opvoering, welke door de naïeve spontane expressie van de spelers een ontwapende indruk maakten, in een fijn aangepaste kostumering.
Het leven in het nieuw Katrinahof gaat verder. Het pedagogisch aspect van het werk krijgt speciale aandacht, trouw aan onze doelstelling: elk kind te helpen bij zijn "groei in mens zijn". Dat groeiproces gaat primair om wie dit kind IS en hoe we het kunnen helpen om zich waar te maken in zijn eigen menselijke ontplooiing op het voor hem haalbaar niveau. Dit zal voor een groot deel afhankelijk zijn van de mate, waarin wij hem blijvend en aangepast hulp bieden. Daar ligt voor elke medewerkende van Katrinahof zijn grote verantwoordelijkheid.
Deze pedagogische houding vraagt de inzet van heel zijn persoon om met doordacht geduld, creativiteit, maar vooral met een warm hart het groeiproces van ieder kind vakkundig op gang te brengen. Daarvoor is vanzelfsprekend ook blijvend studie nodig.
In het kader van het Nationaal Verbond voor Katholiek Buitengewoon Onderwijs, onder voorzitterschap van Prof. D'Espallier, worden voor de verschillende sectoren studiecommissies opgericht.
De studiecommissie voor ernstig mentaal gehandicapten kwam onder onze leiding.
Onze juffrouw Christiaens was ook in deze commissie en leverde belangrijk werk. Er werd intens samengewerkt. Ik moet wel eerlijk bekennen, dat ik mijn medewerkenden niet in de watten heb gelegd. Degenen echter die ontvankelijk waren kregen een niet te onderschatten vorming mee. De veeleisendheid, die ik van mezelf vroeg, wenste ik wellicht teveel over te dragen op anderen. Altijd zijn er mensen die dit werk als de eerste de beste baan gaan beschouwen. Toch hoop ik diep in mijn hart, dat er steeds nog medewerkenden zullen zijn, die dit beroep als een "roeping" zien.
Er werd in die tijd veel van gedachten gewisseld met de andere instituten van het Vlaamse land. Programma's werden opgesteld, studiedagen gehouden waarvan het eindresultaat op een nationale studiedag te Brussel op 23 oktober 1971 werd voorgesteld. Er werd gewezen op de behoefte aan grote beroepsbekwaamheid en engagement bij de BO-practicus ten einde het gehandicapt kind zelfstandig en weerbaar te maken voor het leven.

Vanaf het begin heeft de speciale catechese een belangrijke plaats ingenomen in ons opvoedingswerk, gebaseerd op christelijke inspiratie.
Dat was ook een nieuwe tak in de heilpedagogiek van toen. We moesten nieuwe wegen begaan, wegen die met veel inspanning moesten gebaand worden. Er moest daarbij naar een priester gezocht worden die met ons de taak wilde opnemen de blijde boodschap aan de "armen van geest" te brengen.
Pater Herman Nachtergaele o.p. durfde het aan. Hij vond het een boeiende taak binnen te treden in die totaal eigensoortige geloofswereld. We vormden met hem een catechesegroep. Niets was nog duidelijk, maar we waagden het experiment. Geleidelijk aan bouwden we samen aan deze speciale catechese, door ons in te leven en af te stemmen op onze kinderen.
Ondanks hun beperkte ervaringswereld moet toch getracht worden hen tot een religieuze ervaring te brengen. Door een stemmige gewijde sfeer te scheppen, door zorgzaam stilte te bewerkstellen en niet het minste door een affectieve relatie met hen op te bouwen kan meer luisterbereidheid bekomen worden.herboren 2

Vanzelfsprekend moet het steeds een levensnabije catechese zijn, welke zo concreet mogelijk wordt voorgesteld.
Omdat de expressiemogelijkheden van deze kinderen vaak zo pover zijn, onderschatten we misschien hetgeen ze daarvan meedragen. Toch mogen we hen deze speciale catechese niet onthouden. Ook zij zijn de "ranken van de wijnstok" en op een speciale manier opgenomen in Gods oneindige Liefde. Als we wat dieper nadenken en eerlijk willen zijn, moeten we nederig erkennen, dat verstand niet alles dat er andere waarden zijn die belangrijk wij dat hun leven toch zinvol is omdat ze bieden hebben. Dat was voor ons allen ook Voelden we ons aanvankelijk de sterkeren, meerwaarde broederlijk moesten delen met de zwakken, geleidelijk aan gingen we er anders over denken. We werden geïnspireerd door de baanbrekende gedachte van Jean Vanier, die een nieuwe kijk bracht op onze gehandicapte. medemensen.
Hij gaat van het principe uit, dat wij allemaal op één of andere manier gehandicapt zijn en dat is juist. Hebben wij het eigenlijk allemaal niet te hoog in de bol en wordt het niet tijd, dat we van onze ladder afkomen? Zouden we hem dan niet beter aanvaarden als onze broer of zus, als onze gelijke, evenwaardig maar anders begaafd? Met die attitude kunnen we hem gemakkelijker benaderen en zo tot een echte ontmoeting te komen. Als we ons voor hem kunnen openstellen, zullen we ook ontvankelijk worden voor de belangrijke waarden, die velen van ons op een onthutsend eenvoudige manier brengen en die de ware zin van het leven raken. Hun boodschap ontdekken is een belangrijke stap. Dan kunnen we volgens een nieuwe, een juiste waardeschaal gaan leven. Feesten zijn steeds nauw verbonden geweest met het leven van Katrinahof, ze bieden zoveel positieve mogelijkheden. Ook in de catechese leeft men samen naar de grote feestdagen toe. Samen worden de voorbereidingen in allerlei vormen gemaakt, waarbij zang, muziek en dans een voorname plaats innemen. Vooral de Kerst- en Paascelebratie zijn hoogtepunten in het schooljaar, waarbij zoveel mogelijk de kinderen actief worden ingeschakeld.

herboren 3.jpg

Ook aan de Eerste Communieviering samen met ouders en familie in de intimiteit van de hal van Katrinahof wordt veel aandacht besteed. Het Vormsel wordt steeds door de bisschop zelf toegediend in een celebratie, speciaal voor de groep kinderen van Katrinahof.
Pasen 1971 in Lourdes zal niemand vergeten, die er bij was. We waren met veertienduizend gehandicapten en ouders samen van alle uithoeken van de wereld, waaronder een kleine honderd Katrinahofmensen. 't Was een ongelooflijk waagstuk, maar het was Jean Vanier die het aandurfde. Wat een voorbereiding wat een organisatie ging eraan vooraf! Maar het werd een grandioos ontmoetingsfeest, waar iedereen zijn hart kon uitleven. Overal ouders met hun gehandicapt kind. Na een sublieme paasviering in de Pius X-basiliek gingen we zingend huiswaarts: "Ja, God, hij leeft, Alleluja".
Op de Esplanade was 's namiddags een uitbundig feest, waarbij ieder land iets zou uitbeelden. Katrinahof was aangeduid voor België. Een groep kinderen onder leiding van meester Guy en meester Les gaf uitdrukking aan de Paasvreugde door dans en zang rondom het "Licht", een brandende fakkel. De Amerikanen deden het heel wat luchtiger en luidruchtiger. Slot van alles: Lourdes kreeg vanaf dat moment een andere bestemming: die van de ontmoeting. Niet alleen de kinderen, maar ook onze ouders hadden intens van deze vreugdevolle dagen genoten, dagen waarin een hechte vriendschap onder elkaar gesloten werd. Een onbekende priester had zich bij onze groep. aangesloten.
Deze nieuwe wereld was voor hem een openbaring. Hij werd er "verleid", catecheet van Katrinahof te worden, niet wetend welke moeilijke opdracht hem te wachten stond. Maar met voorbeeldige ijver en inzet heeft hij zich aan deze boeiende taak gewijd. Zijn priesterleven kreeg daardoor een diepere dimensie, volgens zijn eigen zeggen. Dit is dan het verhaal, hoe E.H. Louis Verbruggen "onze pater" werd.